กฎอุณหพลศาสตร์ข้อที่หนึ่ง: แปลงข้อตกลงเครื่องหมายงาน
ΔU=Q−W กับ ΔU=Q+W ถูกได้ทั้งคู่ ก่อนแทนค่าให้ดูว่างานทำโดยระบบหรือทำต่อระบบ
ทำไมสองตำราจึงใช้เครื่องหมายต่างกัน
อ่านนิยามงาน เมื่อความร้อนเข้าระบบนับ Q>0 ถ้าเป็นงานที่ระบบทำได้ ΔU=Q−W_by ถ้าเป็นงานที่ทำต่อระบบได้ ΔU=Q+W_on เพราะ W_on=−W_by สองสมการคือบัญชีพลังงานเดียวกัน
คำนวณกระบวนการเดียวสองครั้ง
ระบบแก๊สปิดไม่มีการถ่ายมวล รับความร้อน 500 J แล้วขยายตัวทำงาน 200 J ละเลยการเปลี่ยนพลังงานจลน์และศักย์ระดับมหภาค
- ข้อตกลงงานโดยระบบ: Q=+500 J, W_by=+200 J; ΔU=500−200=+300 J
- ข้อตกลงงานต่อระบบ: Q=+500 J, W_on=−200 J; ΔU=500+(−200)=+300 J
จำเพียง “ขยายตัวงานบวก” อาจได้ 700 J ที่ผิดเมื่อใช้สูตรที่สอง เก็บคำ by/on ในวิธีทำ
อ่านแต่ละเงื่อนไขแยก
| เงื่อนไข | สรุปตรงได้ | สรุปตรงไม่ได้ |
|---|---|---|
| อะเดียแบติก | Q=0 | ΔU=0 |
| ครบรอบกลับสถานะเดิม | ΔU=0 | Q และ W ทุกช่วงเป็นศูนย์ |
| พลังงานภายในเพิ่ม | ΔU>0 | ความร้อนต้องเข้า |
อัดแบบอะเดียแบติก หากทำงานต่อแก๊ส 80 J จะได้ ΔU=+80 J แม้ไม่ถ่ายความร้อน ในแบบจำลองแก๊สอุดมคติที่พลังงานภายในขึ้นกับอุณหภูมิเท่านั้น กระบวนการอุณหภูมิคงที่มี ΔU=0 อย่าขยายแบบจำลองสารนี้ไปทุกระบบ
ตรวจเครื่องหมายด้วยประโยค
ระบุขอบเขต ทิศความร้อน และทิศงาน แล้วพูดว่า “ระบบรับความร้อน 500 J ส่งพลังงานออกเป็นงาน 200 J จึงเพิ่ม 300 J” ตัวเลขควรตรงกับเรื่องนี้
นิยามเครื่องหมายที่โจทย์ให้มีลำดับความสำคัญก่อน ต้องระบุว่าเป็นงานโดยระบบหรืองานต่อระบบทุกครั้ง