กฎอุณหพลศาสตร์ข้อที่หนึ่ง: แปลงข้อตกลงเครื่องหมายงาน

ΔU=Q−W กับ ΔU=Q+W ถูกได้ทั้งคู่ ก่อนแทนค่าให้ดูว่างานทำโดยระบบหรือทำต่อระบบ

ภาพประกอบ: กฎอุณหพลศาสตร์ข้อที่หนึ่ง: แปลงข้อตกลงเครื่องหมายงาน

ทำไมสองตำราจึงใช้เครื่องหมายต่างกัน

อ่านนิยามงาน เมื่อความร้อนเข้าระบบนับ Q>0 ถ้าเป็นงานที่ระบบทำได้ ΔU=Q−W_by ถ้าเป็นงานที่ทำต่อระบบได้ ΔU=Q+W_on เพราะ W_on=−W_by สองสมการคือบัญชีพลังงานเดียวกัน

คำนวณกระบวนการเดียวสองครั้ง

ระบบแก๊สปิดไม่มีการถ่ายมวล รับความร้อน 500 J แล้วขยายตัวทำงาน 200 J ละเลยการเปลี่ยนพลังงานจลน์และศักย์ระดับมหภาค

  • ข้อตกลงงานโดยระบบ: Q=+500 J, W_by=+200 J; ΔU=500−200=+300 J
  • ข้อตกลงงานต่อระบบ: Q=+500 J, W_on=−200 J; ΔU=500+(−200)=+300 J

จำเพียง “ขยายตัวงานบวก” อาจได้ 700 J ที่ผิดเมื่อใช้สูตรที่สอง เก็บคำ by/on ในวิธีทำ

อ่านแต่ละเงื่อนไขแยก

เงื่อนไขสรุปตรงได้สรุปตรงไม่ได้
อะเดียแบติกQ=0ΔU=0
ครบรอบกลับสถานะเดิมΔU=0Q และ W ทุกช่วงเป็นศูนย์
พลังงานภายในเพิ่มΔU>0ความร้อนต้องเข้า

อัดแบบอะเดียแบติก หากทำงานต่อแก๊ส 80 J จะได้ ΔU=+80 J แม้ไม่ถ่ายความร้อน ในแบบจำลองแก๊สอุดมคติที่พลังงานภายในขึ้นกับอุณหภูมิเท่านั้น กระบวนการอุณหภูมิคงที่มี ΔU=0 อย่าขยายแบบจำลองสารนี้ไปทุกระบบ

ตรวจเครื่องหมายด้วยประโยค

ระบุขอบเขต ทิศความร้อน และทิศงาน แล้วพูดว่า “ระบบรับความร้อน 500 J ส่งพลังงานออกเป็นงาน 200 J จึงเพิ่ม 300 J” ตัวเลขควรตรงกับเรื่องนี้

นิยามเครื่องหมายที่โจทย์ให้มีลำดับความสำคัญก่อน ต้องระบุว่าเป็นงานโดยระบบหรืองานต่อระบบทุกครั้ง