ค่าเฉลี่ยเท่ากัน แต่กระจายต่างกัน: ความแปรปรวนและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

เทียบข้อมูลแต่งเองที่มีค่าเฉลี่ยเท่ากัน แยกความแปรปรวนประชากรกับตัวอย่าง และตรวจหน่วยส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ภาพประกอบ: ค่าเฉลี่ยเท่ากัน แต่กระจายต่างกัน: ความแปรปรวนและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ค่าเฉลี่ยเท่ากันหมายถึงกระจายเท่ากันหรือไม่

ไม่ใช่ ค่าเฉลี่ยบอกศูนย์กลาง การกระจายบอกว่าค่าห่างศูนย์กลางเท่าไร ก่อนคำนวณต้องทราบว่าคือประชากรทั้งหมดหรือตัวอย่างเพื่อประมาณประชากรใหญ่กว่า

ถือข้อมูลสองชุดเป็นประชากรครบถ้วน

ให้ A มี 1, 4, 7 และ B มี -2, 4, 10 ค่าเฉลี่ยทั้งคู่เป็น 4

ปริมาณAB
ผลต่างจากค่าเฉลี่ย-3, 0, 3-6, 0, 6
ผลรวมผลต่างยกกำลังสอง1872
ความแปรปรวนประชากร: หาร 3624
ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานประชากร6\sqrt6262\sqrt6

ผลต่างทุกตัวใน B เป็นสองเท่าของ A ที่ตรงกัน ยกกำลังสองจึงได้ตัวคูณสี่ ความแปรปรวนเป็นสี่เท่า แต่ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานเป็นสองเท่า เป็นคนละข้อความ

ทำไมบางสูตรหาร n-1

ความแปรปรวนประชากรมักเขียน σ2=∑(xi−μ)2/n\sigma^2=\sum(x_i-\mu)^2/n ส่วนความแปรปรวนตัวอย่างที่นิยมใช้ประมาณประชากรคือ s2=∑(xi−xˉ)2/(n−1)s^2=\sum(x_i-\bar x)^2/(n-1) โดยมีค่าตัวอย่างมากกว่าหนึ่ง ภายใต้ข้อตกลงนี้ ตัวอย่างข้างต้นจะมีความแปรปรวนตัวอย่าง 9 กับ 36

ตัวส่วนต่างกันอาจมาจากบทบาททางสถิติที่ต่างกัน จึงต้องระบุว่าใช้ข้อมูลเป็นประชากรหรือตัวอย่างก่อนเลือกสูตร การกล่าวถึงสูตรตัวอย่างตรงนี้ช่วยป้องกันการสลับนิยาม

ใช้หน่วยช่วยตรวจ

ถ้าข้อมูลเดิมเป็นความยาว cm ผลต่างก็เป็น cm ความแปรปรวนเป็น cm2\mathrm{cm^2} และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานกลับเป็น cm ความแปรปรวนไม่ใช่ระยะธรรมดาจากค่าเฉลี่ยโดยตรง

บวก 5 ทุกค่า ทำให้ค่าเฉลี่ยเพิ่ม 5 แต่ผลต่างทุกตัวเดิม ความแปรปรวนจึงเท่าเดิม คูณทุกค่าด้วย 2 ทำให้ผลต่างสองเท่าและความแปรปรวน 4 เท่า ทั้งสองอนุมานจากนิยามได้ ไม่ต้องจำกฎไร้คำอธิบายแยกกัน

คำถามก่อนและหลังคำนวณ

ก่อนทำ: ข้อมูลทำหน้าที่อะไร ใช้ตัวส่วนใด หลังทำ: ผลต่างกำลังสองไม่ติดลบไหม หน่วยถูกไหม และผลเปลี่ยนสมเหตุผลเมื่อเปลี่ยนมาตราส่วนไหม ค่าทุกตัวเท่ากันต้องมีความแปรปรวนศูนย์ ความแปรปรวนติดลบบอกข้อผิดคำนวณหรือสูตร ไม่ใช่ทิศการกระจาย

แผนภาพจุด A={1,4,7} และ B={−2,4,10} ค่าเฉลี่ยร่วม 4 แต่ B กระจายกว้างกว่า
แผนภาพจุดต้นฉบับใช้มาตราส่วนแนวนอนเดียวกัน ความแปรปรวนประชากรของ A เป็น 6 และ B เป็น 24