Mol, khối lượng và nồng độ: Phân biệt đại lượng với đơn vị
Khối lượng không phải lượng chất, thể tích dung dịch không phải thể tích dung môi. Kiểm tra đơn vị khi tính pha chế và pha loãng.
Gọi đúng đại lượng trước khi chọn công thức
Lượng chất n đo bằng mol, khối lượng m bằng g, khối lượng mol M bằng g/mol. Dùng n=m/M. Với nồng độ mol c=n/V tính bằng mol/L, V phải là thể tích dung dịch cuối cùng tính bằng lít.
Trong phép tính tự biên soạn, chất tan có M=40.0 g/mol. Khối lượng 2.00 g tạo thành thể tích dung dịch cuối cùng 250 mL.
| Bước | Phép tính | Kết quả |
|---|---|---|
| Đổi khối lượng sang lượng chất | 2.00/40.0 | 0.0500 mol |
| Đổi thể tích | 250 mL | 0.250 L |
| Tính nồng độ mol | 0.0500/0.250 | 0.200 mol/L |
Đưa thẳng 250 vào mẫu số gây sai lệch một nghìn lần. Thể tích dung dịch cuối 250 mL không đồng nghĩa thêm 250 mL nước. Không giả định các thể tích cộng chính xác nếu mô hình không nêu điều đó.
Đại lượng nào giữ nguyên khi pha loãng?
Lấy 25.0 mL dung dịch này, pha loãng đến thể tích cuối 100.0 mL. Giả sử chất tan không phản ứng hay thất thoát, lượng chất tan chuyển sang giữ nguyên. Vì vậy c₁V₁=c₂V₂ và c₂=0.200×25.0/100.0=0.0500 mol/L. Đơn vị mL triệt tiêu trong tỷ số thể tích; tính n từ mol/L vẫn phải dùng lít.
“Pha loãng đến 100 mL” không nghĩa là “thêm 100 mL nước”. Không tự động dùng phương trình khi kết tủa, phản ứng hay thất thoát làm đổi lượng đang theo dõi.
Kiểm tra định nghĩa nồng độ
Nồng độ khối lượng, phần khối lượng và nồng độ mol là các đại lượng khác nhau. Đọc định nghĩa, đơn vị trước khi quyết định chia khối lượng cho thể tích, so sánh khối lượng hay chia mol cho thể tích. Tự kiểm tra: 0.0300 mol trong thể tích cuối 150 mL cho 0.200 mol/L.
Toàn bộ số liệu ở đây là ví dụ tự biên soạn, không phải hướng dẫn phòng thí nghiệm hay câu hỏi chính thức.